Skip to content

Το λιμάνι της αγωνίας

Και κάτι από τα παλιά….

ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΑΓΩΝΙΑΣ

Πρωταγωνιστούν: Μάρλον  Μπράντο, Εύα Μαρί Σεντ, Καρλ Μάλντεν, Ροντ Στάιγκερ

Σκηνοθεσία: Ελία Καζάν

Υπόθεση: Στο Νιου Τζέρσεϊ της δεκαετίας του 50 μια ομάδα γκάνγκστερ έχει πάρει με τη βία την αρχηγεία του συνδικάτου των εργατών του λιμανιού. Οι εγκληματίες αυτοί βγάζουν χρήματα εκμεταλλευόμενοι την εργασία των εργατών, στους οποίους σπέρνουν τον τρόμο. Όσοι επαναστατούν τιμωρούνται, ακόμα και με θάνατο. Αρχηγός της σπείρας είναι ο Τζόνι Φρέντλι (Τζέι Λι Κομπ) και δεξί του χέρι ο Τσάρλι Μαλόι (Ροντ Στάιγκερ).

Όταν ο αδερφός του Τσάρλι, Τέρι (Μάρλον Μπράντο), ένας αποτυχημένος πυγμάχος, γίνεται αυτόπτης μάρτυρας της δολοφονίας ενός εκ των εργαζομένων του λιμανιού, αρχίζει να δέχεται πιέσεις από την αστυνομία για να καταθέσει ενάντια του Τζόνι Φρέντλι. Ο Τέρι αρχικά αρνείται, αλλά οι τύψεις τον βαραίνουν και μεγαλώνουν όταν γνωρίζεται και ερωτεύεται την αδελφή του θύματος Ίντι Ντόιλ (Εύα Μαρί Σεντ). Η Ίντι που ξέρει ότι ο Τέρι γνωρίζει πολλά περισσότερα για τη δολοφονία του αδελφού της, τον φέρνει σε επαφή με τον παπά της ενορίας, πατέρα Μπάρι (Καρλ Μάλτεν), ο οποίος πείθει τον Τέρι να καταδώσει στις αρχές τη σπείρα του λιμανιού. Ο Τέρι παίρνει την απόφαση να μιλήσει και έρχεται σε κόντρα τόσο με τον αδελφό του, όσο και με τους εγκληματίες του λιμανιού, με συνέπειες που θα προβούν θανάσιμες.

Η άποψή μας: Έξι και πλέον δεκαετίες αργότερα, το Λιμάνι της Αγωνίας επιστρέφει ψηφιακά αποκατεστημένο στις αίθουσες για να ανανεώσει στις σωστές του διαστάσεις το ραντεβού του με το μύθο και για να επιβεβαιώσει τη θέση του στον κανόνα του αμερικανικού κινηματογράφου. O Ελία Καζάν ήταν ένας ήδη διάσημος και βραβευμένος με Όσκαρ σκηνοθέτης (το 1947 για το Συμφωνία Κυρίων), όταν κλήθηκε το 1952 ενώπιον της Επιτροπής Αντιαμερικανικών Δραστηριοτήτων για να καταθέσει ως ύποπτος για την υποτιθέμενη εξάπλωση του κομμουνισμού στην Αμερική κι ειδικότερα στο Χόλιγουντ που θεωρούνταν κέντρο και φωλιά των ανατρεπτικών στοιχείων. Μέσα σ’ αυτό το κλίμα τρομοκρατίας , ο (Ελληνο)Αμερικανός σκηνοθέτης ομολόγησε την αριστερή του δράση κατά τη δεκαετία του 30 (για την οποία μάλιστα δήλωσε μετάνοια) και, το κυριότερο, κατέδωσε οκτώ συναδέρφους του ως κομμουνιστές, προκαλώντας όχι μόνο τον εξοστρακισμό τους και την οικονομική, επαγγελματική και προσωπική τους εξόντωση, αλλά και την κατακραυγή εναντίον του από τους πρώην συντρόφους του και το σύνολο σχεδόν του προοδευτικού καλλιτεχνικού κόσμου. Μέσα σε αυτή την από κάθε άποψη ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα, το «Λιμάνι της Αγωνίας» ήταν η απάντηση του Καζάν στους επικριτές του, αλλά κι ένας  τρόπος να κάνει τέχνη μέσα από τη δική του εσωτερική πάλη.

 
Με πρωτόγνωρο για την εποχή και τα δεδομένα του χολιγουντιανού σινεμά της εποχής ρεαλισμό, ο Καζάν μετέφερε στη μεγάλη οθόνη το μικρόκοσμο του λιμανιού του Χομπόκεν σκιαγραφώντας κάθε του λεπτομέρεια με μια σχεδόν ντοκιμαντερίστικη προσέγγιση, ενώ κατάφερε να  αποσπάσει εξαιρετικές νατουραλιστικές ερμηνείες από σύσσωμο το καστ. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι τόσο η πρωτοεμφανιζόμενη Εβα Μαρί Σεντ, όσο και οι Ροντ Στάιγκερ, Τζέι Λι Κομπ και Ροντ Στάιγκερ ήταν υποψήφιοι για Οσκαρ στους δεύτερους ρόλους, αν και τελικά μόνο η πρώτη κατάφερε να κερδισει το χρυσό αγαλματίδιο. Κι αν το «Λεωφορείον ο Πόθος» ήταν η αποκάλυψη ενός ηφαιστειώδους υποκριτικού ταλέντου με το όνομα Μάρλον Μπράντο, το «Λιμάνι της Αγωνίας» ήταν η θριαμβευτική επιβεβαίωσή του, με μια ερμηνεία που έκτοτε αποτέλεσε σημείο αναφοράς για όλες τις γενιές που ακολούθησαν και χωρίς την οποία ενδεχομένως να μην υπήρχε το επερχόμενο κύμα των αντί-ηρώων που ακολούθησε (Ρόμπερτ ΝτεΝίρο, Αλ Πατσίνο. Ντάστιν Χόφμαν και Τζακ Νίκολσον).

Η ταινία απέσπασε οκτώ από τα δώδεκα Οσκαρ για τα οποία προτάθηκε, μεταξύ των οποίων κι αυτά της Καλύτερης Ταινίας, Σκηνοθεσίας, Σεναρίου και (φυσικά) Α’ Ανδρικού Ρόλου, και αποτελεί ακόμα και σήμερα ένα από τα αριστουργήματα του αμερικανικού αφηγηματικού σινεμά, ένα υπόδειγμα σκηνοθετικής, σεναριακής και υποκριτικής ακρίβειας και οικονομίας. Κι αν είναι σχεδόν αδύνατο πλέον να το κρίνει κανείς το «Λιμάνι της Αγωνίας»  ανεπηρέαστος από τις συνθήκες και τους λόγους που οδήγησαν τον Ελία Καζάν στη δημιουργία του, αυτή η σημειολογική και ηθική αμφισημία προσδίδει στην ταινία ακόμα περισσότερη υφή και πιο πολλά επίπεδα ανάλυσης, αφήνοντας για πάντα ανοιχτό το διάλογο για το ρόλο του καλλιτέχνη και τη σκιά που αφήνει στο έργο του. Σίγουρα πρόκειται για μία από τις καλύτερες ταινίες όλων των εποχών!

Advertisements
Αρέσει σε %d bloggers: